Zoeken naar Mohammed
25 11 06 - 00:00Het is niet de voorstelling zoals zij was bedoeld. Deel één van het vijfluik 'Pax Islamica' moest over Mohammed gaan. Maar de profeet uitbeelden is al eeuwenlang een taboe. Sabri Saad El Hamus en tekstschrijver Jeroen van den Berg lossen dit in ‘Zoeken naar Mohammed’ ludiek en creatief op.
“Je knipt en plakt het ene cliché aan het andere”, verwijt Sabri tekstschrijver Van den Berg (gespeeld door Jaap ten Holt) op het podium. Ze hebben een discussie over het stuk. ‘Hoe gaan we dat neerzetten’ is de vraag. De voorstelling is al even bezig. Tot dan toe was het de versie van Van den Berg. Hij legt de nadruk op de verschillen tussen de Arabische en de westerse wereld.
En inderdaad, het ene uitvergrote cliché wordt aan het andere geregen. Sabri heeft iets anders voor ogen. De mens achter de profeet: “Volgens mij was hij een lieve man, een milde man.” Mohammed hield van vrouwen en parfum, van het goede leven. “Mo was een man en mens, en daar deed hij niet ingewikkeld over.” Zoals Van den Berg zoekt naar het conflict, zo zoekt Sabri naar wederzijds begrip.
Confrontatie
In dit eerste deel van 'Pax Islamica' speelt de Egyptische Sabri Saad El Hamus zichzelf. Het gaat over leven in Egypte en aankomen in Nederland met een compleet verkeerd beeld. Het gaat ook over bevooroordeelde, maar nieuwsgierige autochtonen. En het gaat vooral over angst. Angst voor elkaar. Die wordt door spanningselementen in het verhaal goed overgebracht. Het podium is zowel de zolderkamer van een Arabische intellectueel als een café. In deze entourage wordt afgetast en de confrontatie gezocht.
Van den Berg is de gefrustreerde tekstschrijver die het maar niet lukt grip te krijgen op het stuk. Zijn gesprekken met Sabri over het thema monden voortdurend uit in heftige discussies. Hij ziet religie bij voorbaat als een intolerant fenomeen. Sabri neemt hem zijn onbegrip kwalijk: “Je kan in mijn hoofd kijken maar dat doe je niet.” Veelbetekenend verorbert Sabri een ei dat hij bestempelt als Van den Bergs wereld: “En nu zit jij in mijn wereld.”
Sekseverschil
Treffend roept Van den Bergh later “Je hebt me toegelaten in je wereld, je kunt me er niet in laten ronddwalen.” Minder moeizaam maar intrigerend verloopt Sabri’s ontmoeting met de Nederlandse Fanny (Manoushka Kraal). Als Volkskrantjournalist Aïsja probeert Fanny zijn wereld binnen te dringen. Hier speelt expliciet ook het sekseverschil een rol. Het cultuuroverstijgende verleidingsspel begint.
De vernederlandste Sabri heeft duidelijk een voorsprong op Van den Berg en Fanny. Hij kan putten uit twee culturen. De Nederlanders moeten het doen met een beperkter visie. Afgezien van een luxueus reisje Egypte hebben zij weinig om zich op te baseren. Een stille wenk van Sabri Saad El Hamus?
Taboe
Gedurende drie jaar maakt Sabri vijf voorstellingen onder de naam ‘Pax Islamica’, die gebaseerd zijn op de vijf zuilen van de islam. Hij onderzoekt hiermee zijn religiositeit in de Nederlandse context. Daarnaast wil hij meer begrip kweken voor ‘die andere cultuur’. ‘Zoeken naar Mohammed’ staat voor de eerste zuil, de geloofsbelijdenis. Deze zuil, Shahada, gebiedt dat iedere moslim Allah eerbiedigt als zijn enige god en Mohammed als zijn enige profeet.
Het probleem is echter het taboe dat rust op de uitbeelding van Mohammed. Om dit te omzeilen bedacht Sabri een toneelstuk in een toneelstuk. Het werd uiteindelijk een herkenbare voorstelling over confrontatie en toenadering tussen twee culturen. Dit thema is brandend actueel en zal het voorlopig ook blijven. Van een zoektocht naar Allah’s profeet is nauwelijks sprake. Maar de verbeelding van het zoeken naar de juiste vorm is zeker geslaagd.
Zoeken naar Mohammed
Maqam Lamaqul
De voorstelling is nog te zien tot en met 16 december. Speellijst: www.bureauberbee.nl
In januari gaat deel 2 van Pax Islamica, ‘Mohammed en Omnya’ in première.
Gepubliceerd op www.theatercentraal.nl
Trackback link:Zet Javascript aan om een Trackback URL te genereren