Anatomie van vlees en geest
08 02 07 - 23:47Hemel en aarde, man en vrouw, haat en liefde. Het zijn grote thema’s die voorbijkomen in het tweede deel van de vijfdelige reeks ‘Pax Islamica’, die is gebaseerd op de vijf zuilen van de Islam.
Sabri Saad El Hamus maakt, ditmaal alleen, een indringende voorstelling over een vrouw die uit liefde en frustratie haar man de keel doorsnijdt.
Maarten van Schaik Ontleden
El Hamus loopt in een zwarte jas, met zwarte laarzen, pet en handschoenen over het podium. Rondom hem hangen blauwe, groene en oranje stokken. Het blijken lampen te zijn. Om en om lichten er een of twee kleuren op. Hij begint zijn monoloog. Stuk voor stuk ontdoet hij zich van de zwarte kledingstukken: jas, laars, nog een laars, sok, tweede sok. Op dezelfde manier snijdt Omnya delen van Mohammeds lichaam.
El Hamus is Mohammed, vertolkt zijn geest. Met de nuchterheid die afstand creëert, kijkt hij toe hoe Omnya zijn lichaam ontleedt. Ze zoekt iets. Met verbazing ziet hij haar zijn tenen en vingers afsnijden. Ze stopt ze keurig in plastic zakjes.
Seks
Omnya had het gezellig gemaakt voor haar man Mohammed. Een vette gans op tafel, kaarsen, wijn. En de ultieme beloning: seks. Na deze aardse daad reinigt Mohammed zich voor een spiritueel moment. Hij buigt zich in gebed. Als hij omhoog komt, snijdt Omnya met een mes zijn keel door.
“Van zijn naar niet-zijn”, zegt Mohammed, “in minder dan een seconde.” Vanaf dat moment slaat hij haar acties gade. Het publiek volgt hem op de voet. Hij kijkt, treurt, luistert en gaat terug in de tijd.
Mo herinnert zich zijn aankomst uit Egypte in Nederland, hoe hij zich vergaapte aan blond en bloot: “Ik wist niet dat dit beschaving heette.” Hij heeft zijn eerste seksuele ervaringen met geile Nederlandse meisjes. Als hij later terugkeert naar Egypte om met Omnya te trouwen, heeft hij moeite om de gedachten hieraan uit te bannen. Het is het begin van een lange lijdensweg voor zowel hem als haar.
Slachtoffer
Mohammed worstelt met hemelse geboden en aardse genoegens, zijn vrouw is daarvan het slachtoffer. Terwijl de verhalen zich opstapelen. hakt Omnya verder: “Ik hoor het bot in mijn enkel kraken.”
De buurvrouw van beneden roept wat er aan de hand is. Lastig, die buuv, met haar ‘nek vol goud’ en haar ‘lipleesbroek’. “Staat dat echt in jullie boek, mag je dat je vrouw aandoen?”, vroeg ze Mohammed toen hij haar eens voorbijliep.
Gezwel
Omnya zoekt naar een gezwel, een zwarte plek, het kwaad in haar man. Ze wil het uitsnijden, hem ervan bevrijden. Ze lepelt zijn oog eruit. “Als een kwijtgeraakte knikker verdwijnt het in een boterhamzakje. Waar zijn de beelden? Ik ben dat niet. Ik ben niet die ogen zonder glans, dat gezicht zonder uitdrukking.”
Mohammed moedigt haar aan in haar zoektocht, maar realiseert zich dat hij iemand anders is dan zijn lichaam. Hij heeft medelijden met haar: “Kijk hoe je daar zit in die drab!” Ze heeft net zijn buikholte leeggeschept met een soeplepel. Langzaam komen beiden tot een conclusie.
Pax Islamica
In dit tweede deel van het vijfluik staat de tweede zuil van de islam, de Salaat of plicht tot gebed, centraal. Ieder deel heeft een van de vijf zuilen als thema. Net als in het eerste deel ‘Zoeken naar Mohammed’ wordt het thema enkel zijdelings aangestipt.
Bovenal vertelt El Hamus met zijn ‘Pax Islamica’ tot nu toe een universeel, menselijk verhaal. Hij put daarbij uit eigen ervaringen met twee culturen. Zo bestrijdt hij op zijn manier het onbegrip tussen de westerse en islamitische gemeenschap. In ‘Mohammed en Omnya’ doet hij dat op een overtuigende en vooral krachtige wijze.
‘Mohammed en Omnya’, St. Maqam Lamaqul
Speellijst: www.bureauberbee.nl
Ook gepubliceerd op www.theatercentraal.nl
Trackback link:Zet Javascript aan om een Trackback URL te genereren