De prikkels van de stad kun je niet uitzetten
15 04 08 - 00:00’De stad’ en ’ervaren’, daar draaide het om tijdens de Nacht van de Filosofie. De Socratesprijs ging naar een boek over de historische ervaring. Hoe ervaren bezoekers van de Nacht de stad?
’De stad’ en ’ervaren’, daar draaide het om tijdens de Nacht van de Filosofie. De Socratesprijs ging naar een boek over de historische ervaring. Hoe ervaren bezoekers van de Nacht de stad?
Bezoekers druppelen een van de zalen van cultureel centrum Felix Meritis in Amsterdam binnen en blijven geboeid staan luisteren. Publicist Wytske Versteeg (24) houdt hen in een vlammend betoog een spiegel voor:
De stimulans van diversiteit in de stad, daar houden we van. Onder gelijken leven maakt dom, zei socioloog Richard Sennett al. En zonder daklozen is Amsterdam een openluchtmuseum, toch?
Stapelgek
Maar we leggen de nadruk wel graag op het vreemde en laten die daklozen niet dichtbij komen. Want zodra we ze als gelijken zien, moeten we ons afvragen waarom we niets aan hun situatie doen. Wanneer je in de stad voortdurend stilstaat bij dit soort vragen, zegt Versteeg, dan word je een heilige of stapelgek.
Filosofieliefhebbers konden vrijdagavond hun hart ophalen tijdens de jaarlijkse Nacht van de Filosofie. Die stond dit jaar in het teken van ’de stad’. Waar ligt het hart van de bezoeker als hij moet kiezen tussen stad en platteland?
Patrick Zweekhorst (26) was op zijn achttiende ’klaar’ met het platteland. Hij woonde vervolgens in Berlijn en ging studeren in Amsterdam. Steden vindt hij fascinerend. „Alles is er op elkaar gepropt en het scala aan emoties en belevenissen is intens. Later met kinderen? Men onderschat wat kinderen aankunnen. En mensen kunnen prikkels filteren. Dus dat zou best wel eens de stad kunnen worden.”
Voor altijd
Filosoof Coen Simon (35) ervaart de stad anders dan het platteland, maar hecht daar geen waardeoordeel aan. Hij koos voor het platteland en is nu een van de 750 inwoners van het Noord-Groningse dorpje Onderdendam. „Er wonen veel gelovigen in Onderdendam en dat ben ik zelf niet”, zegt Simon.
„Maar iedereen gaat gemoedelijk met elkaar om. Ik ben ook lid van de dorpscabaretgroep.”
Al weet hij niet zeker of hij in het dorp blijft wonen, voor het eerst in zijn leven ziet Simon niet op tegen ’voor altijd’. „In de stad krijg je voortdurend prikkels, die kun je niet uitzetten”, zegt hij. „Hier kan ik geconcentreerder kijken en denken, erg prettig.”
Alle vijf
Later op de avond neemt hoogleraar geschiedfilosofie Frank Ankersmit in de Concertzaal de Socrateswisselbeker in ontvangst. Hij zegt verrast en verheugd te zijn met de prijs voor het beste filosofische boek van 2007.
Het onderwerp van zijn werk ’De sublieme historische ervaring, geschiedfilosofie’, is volgens hem niet bijster populair. „We hebben alle vijf de prijs gewonnen”, zegt hij met verwijzing naar de vier andere genomineerden.
Hun boeken zijn net als dat van hemzelf gebaseerd op ervaring. „We moeten geen slaaf zijn van theorieën, maar in contact staan met de werkelijkheid”, zegt Ankersmit. Daar is Nederland goed in, vindt hij. „Daar kan het buitenland nog wat van leren.”
„De stad”, zegt Sheila Jacobs (17) in het achttiende-eeuwse trappenhuis beslist als ze moet kiezen. Ze wil net als haar vader filosofie gaan studeren. Maar als ze een gezin heeft, weet ze het nog zo net niet. „Ik denk daar wel eens aan. Ik wil dan niet in Amstelveen wonen, zoals nu. Te rijk, te veel villa’s. Abcoude lijkt me wel wat. Dat heeft een reputatie als dorp en er zijn veel weilanden. En dan op een paardenboerderij.”
Geen chemie
Ondanks dat het programma in volle gang is, staan bezoekers met een drankje opeengepakt in de foyer. Ook daar valt blijkbaar genoeg te filosoferen.
Humphrey de Boer (66) uit Alphen aan de Rijn bezocht het interview van Trouw-journalist Elma Drayer met Joep Dohmen, auteur van het essay van de Maand van de Filosofie. „Er was geen chemie tussen die twee”, zegt De Boer. „De interviewster was ter zake, maar wat heeft die man lange tenen.”
’Cultuur’ trekt De Boer naar de grote stad, zegt hij. Alphen is voor hem het platteland, waar hij rustig en prettig woont. Maar sinds zijn kinderen volwassen zijn, mist hij activiteiten zoals deze Nacht. „Duivendrecht zou een goede optie zijn”, zegt hij.
„Dorps en toch lekker dicht bij Amsterdam. Want echt kiezen tussen stad en platteland is moeilijk.”
Als stadslucht vrijmaakt, wat doet plattelandsgeur dan? Dat is de vraag tijdens Café Meer! op 25 april.
Gepubliceerd in Trouw en op Trouw Meer!
Trackback link:Zet Javascript aan om een Trackback URL te genereren